Anh chị lo kinh doanh, Vina lo giấy tờ Giỏ hàng

Chặng 2 – Hình thành đội, chọn mô hình

Góp vốn làm ăn với bạn bè: 5 điều phải ghi ra giấy trước khi lập công ty

Đăng ngày 12/11/2026 · Cập nhật ngày 12/11/2026 · Vina Accounting – Phòng Kế toán.

Góp vốn với bạn bè hỏng thường không phải vì ai gian. Nó hỏng vì mỗi người nhớ thỏa thuận theo một kiểu.

Trước khi ký hồ sơ thành lập, hãy ghi ra giấy 5 điều: góp gì và hạn góp, ai quyết việc gì, chia lời và lương ra sao, ai muốn rút thì làm thế nào, gặp chuyện xấu thì xử lý ra sao.

5 điều phải ghi ra giấy khi góp vốn với bạn bè: góp gì và hạn góp, ai quyết việc gì, chia lời và lương, rút vốn, chuyện xấu
Ghi đủ 5 điều trước khi ký hồ sơ thành lập; hạn góp vốn 90 ngày theo khoản 2 Điều 47 Luật Doanh nghiệp (bấm ảnh để xem cỡ đầy)

Vì sao phải ghi ra giấy, kể cả với bạn thân

Luật Doanh nghiệp có sẵn nhiều quy định mặc định cho công ty TNHH hai thành viên trở lên. Nhưng mặc định của luật nhiều khi không hợp nhóm bạn nhỏ. Điều lệ được quy định khác ở nhiều điểm, và phải có các nội dung như quyền, nghĩa vụ thành viên, thể thức thông qua quyết định, nguyên tắc chia lợi nhuận, giải quyết tranh chấp nội bộ (khoản 2 Điều 24 Luật Doanh nghiệp).

Phần lớn nhóm khởi nghiệp dùng Điều lệ mẫu cho nhanh. Đó là lúc thỏa thuận thật của anh chị không nằm ở đâu cả.

1. Ai góp bao nhiêu, góp bằng gì, hạn chót ngày nào

  • Ghi số tiền hoặc tài sản mỗi người góp và tỷ lệ phần trăm.
  • Tài sản góp vốn có thể là tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật và tài sản khác định giá được bằng Đồng Việt Nam (khoản 1 Điều 34).
  • Góp bằng xe, máy móc thì phải định giá. Khi thành lập, các thành viên định giá theo nguyên tắc đồng thuận hoặc thuê tổ chức thẩm định giá; định giá cao hơn thực tế thì các thành viên liên đới góp bù phần chênh (khoản 2 Điều 36).

Hạn góp: 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (khoản 2 Điều 47). Hết hạn, ai chưa góp thì đương nhiên không còn là thành viên; ai góp thiếu chỉ có quyền theo phần đã góp; công ty phải đăng ký thay đổi vốn trong 30 ngày (khoản 3, khoản 4 Điều 47).

Góp bằng công sức? Công sức không có trong danh sách tài sản góp vốn ở khoản 1 Điều 34. Đừng ghi trong hồ sơ là người đó "góp" số tiền họ không thật sự đưa vào. Muốn chia phần cho người bỏ công, ghi thỏa thuận riêng: lương, thưởng, quyền mua thêm phần vốn sau một mốc. Xem thêm bài chia cổ phần cho người đồng sáng lập.

2. Ai quyết việc gì

Ghi danh sách việc lớn cần cả nhóm đồng ý: vay trên mức bao nhiêu, ký hợp đồng trên mức bao nhiêu, nhận thêm thành viên, bán tài sản.

Nếu Điều lệ không quy định khác, nghị quyết Hội đồng thành viên thông qua tại cuộc họp khi được thành viên dự họp sở hữu từ 65% tổng số vốn góp của người dự họp tán thành; với bán tài sản lớn, sửa Điều lệ, tổ chức lại, giải thể là từ 75% (khoản 3 Điều 59).

Cơ cấu vốnTheo mức mặc định 65%Rủi ro
2 người 50/50Không ai tự thông qua đượcBế tắc khi bất đồng
2 người 70/30Người 70% tự thông qua hầu hết việcNgười 30% gần như không có tiếng nói
3 người 34/33/33Cần ít nhất 2 người đồng ýPhải có người đứng giữa

Thỏa thuận trước cách gỡ bế tắc (giao mỗi người quyết lĩnh vực của mình, hoặc mời người thứ ba có uy tín cho ý kiến) và đưa vào Điều lệ.

Bảng cơ cấu vốn 50/50, 70/30 và 34/33/33 theo mức mặc định 65% và rủi ro khi biểu quyết
Mức mặc định 65% theo khoản 3 Điều 59 Luật Doanh nghiệp, nếu Điều lệ không quy định khác (bấm ảnh để xem cỡ đầy)

3. Chia lời, chia lỗ và lương người điều hành

Điều lệ phải có nguyên tắc phân chia lợi nhuận sau thuế, xử lý lỗ và căn cứ xác định tiền lương, thù lao, thưởng của người quản lý (điểm i, điểm l khoản 2 Điều 24). Ghi ra:

  • Người góp vốn nhưng không làm hằng ngày có nhận lương không.
  • Người điều hành nhận lương bao nhiêu trước khi chia lãi.
  • Để lại bao nhiêu phần trăm lãi để tái đầu tư.
  • Năm lỗ thì có góp thêm không.

Đây là nguồn cãi nhau phổ biến nhất chúng tôi gặp: người làm thấy mình thiệt, người góp tiền thấy lãi bị "ăn" vào lương.

4. Ai muốn rút thì làm thế nào

Thành viên không được rút vốn đã góp ra khỏi công ty dưới mọi hình thức, trừ các trường hợp luật cho phép (khoản 2 Điều 50). Đường ra hợp pháp:

  • Bán phần vốn góp: chào bán cho các thành viên còn lại trước theo tỷ lệ; họ không mua hoặc không mua hết trong 30 ngày thì mới bán cho người ngoài, cùng điều kiện (khoản 1 Điều 52).
  • Yêu cầu công ty mua lại: chỉ khi thành viên đã bỏ phiếu không tán thành nghị quyết về sửa Điều lệ liên quan quyền thành viên, tổ chức lại công ty, hoặc trường hợp khác Điều lệ quy định (khoản 1 Điều 51). Công ty chỉ được trả nếu sau đó vẫn thanh toán đủ nợ (khoản 3 Điều 51).

Nên ghi sẵn cách tính giá khi một người ra đi (theo sổ sách, giá thỏa thuận, hay người định giá độc lập) và thời gian thanh toán.

5. Gặp chuyện xấu thì xử lý ra sao

  • Có người không góp đủ: không đăng ký điều chỉnh vốn là kê khai khống vốn điều lệ, hành vi bị cấm (khoản 5 Điều 16). Ghi thêm ai sẽ mua phần chưa góp.
  • Thành viên qua đời: người thừa kế trở thành thành viên; nếu không muốn thì phần vốn được mua lại hoặc chuyển nhượng (khoản 1, điểm a khoản 4 Điều 53). Nên thỏa thuận trước giá mua lại.
  • Nhờ người đứng tên giùm: không được. Từ 23/7/2026, chủ sở hữu, cổ đông, thành viên công ty không đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp (khoản 1 Điều 4 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, sửa bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 296/2026/NĐ-CP).

Câu hỏi thường gặp

Đã có Điều lệ rồi, có cần thỏa thuận góp vốn riêng không?

Nên có. Lương người điều hành, giá mua lại khi rút, cam kết không cạnh tranh nên ghi thành thỏa thuận ký giữa các thành viên, phần cốt lõi đưa vào Điều lệ.

Hai người góp vốn nên chọn TNHH hai thành viên hay cổ phần?

Nhóm nhỏ, ít khả năng mời thêm nhà đầu tư thì TNHH hai thành viên trở lên thường gọn hơn. Công ty cổ phần cần ít nhất 03 cổ đông sáng lập khi mới thành lập. Nên tư vấn theo kế hoạch cụ thể trước khi nộp hồ sơ.

Góp vốn bằng tiền mặt được không?

Được. Góp tài sản không đăng ký quyền sở hữu như tiền mặt phải có biên bản giao nhận, trừ trường hợp góp qua tài khoản (điểm b khoản 1 Điều 35). Chúng tôi khuyên chuyển khoản vào tài khoản công ty, ghi rõ "góp vốn điều lệ".

Vina Accounting hỗ trợ gì

  • Gói Đồng Hành – 2.700.000 đ (chưa VAT 8%, đã gồm lệ phí nhà nước). Dịch vụ hỗ trợ thủ tục thành lập công ty: tư vấn loại hình, soạn hồ sơ, khắc dấu, công bố thông tin, khai thuế ban đầu, chữ ký số 03 năm. Dự kiến 6–9 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
  • Gói tư vấn quản lý doanh nghiệp – 1.000.000 đ (chưa VAT 8%). Tư vấn online qua Zalo, điện thoại hoặc Zoom, thời lượng 1 giờ.

Đặt Gói Đồng Hành → · Gói tư vấn quản lý doanh nghiệp

Cần hỏi thêm: Nhắn Zalo OA.

Căn cứ: Luật Doanh nghiệp (VBHN 67/VBHN-VPQH) các Điều 16, 24, 34, 35, 36, 47, 50, 51, 52, 53, 59; Nghị định 296/2026/NĐ-CP. Ngày tra: 12/11/2026.

← Xem cả hành trình khởi nghiệp